Zbrodnia i kara, czyli pojęcie „przestępstwa” w polskim systemie prawnym

Przestępczość, tak naprawdę, towarzyszy człowiekowi od zawsze. Pierwsze informacje na jej temat pojawiają się już w mitologii grackiej. Z biegiem czasu proceder przestępczości przybierał na sile. Obecnie przestępczość ma miejsce praktycznie w każdym zakątku świata, a walka z nią jest trudna i długotrwała. Czym charakteryzuje się pojęcie „przestępstwa” i jakie formy może przybierać?

Przestępstwo nie jedno ma imię

Definicję przestępstwa można interpretować pod kątem przepisów kodeksu karnego. Przestępstwem określa się przeważnie czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia i opisującą jego znamiona. Polski system prawa karnego opiera się na tzw. materialno-formalnej definicji przestępstwa, w której elementem materialnym jest społeczna szkodliwość czynu, natomiast elementem formalnym jest sam czyn, jego bezprawność oraz wina https://student.profinfo.pl/karta-produktu/prawo-karne-materialne-czesc-ogolna-i-szczegolna,59039.html. Przestępstwo może występować w postaci zbrodni oraz występku. Za zbrodnie uważa się czyn zabroniony, który jest zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 3 lata. Za występek uznaje się czyn zabroniony zagrożony karą grzywny w wysokości powyżej 30 stawek dziennych, karą ograniczenia wolności lub karą pozbawienia wolności na czas dłuższy niż jeden miesiąc.

Ciężkie przestępstwo a czyn ciągły

W polskim prawie mamy do czynienia również z pojęciem tzw. „ciężkiego przestępstwa”. Nie jest ono jednak odpowiednikiem „zbrodni” określonej w art. 7 § 2 Kodeksu karnego, lecz jest usytuowane w przepisach Kodeksu cywilnego. Prawo karne przewiduje natomiast tzw. czyn ciągły. Jest to sytuacja, w której za jeden czyn zabroniony uważa się dwa lub więcej zachowań mających miejsce w krótkich odstępach czasu wykonanych z góry powziętym zamiarem.

Różne formy przestępstwa

Konkretną sytuację można uznać za przestępstwo, jeżeli spełnione są pewne kryteria, a więc czyn, wina, bezprawność czynu oraz społeczna szkodliwość czynu w stopniu wyższym niż znikomy. Popełnienie przestępstwa ma również swoje formy. Zaliczamy do nich: usiłowanie, podżeganie, pomocnictwo oraz przygotowanie.

Zbrodnia i kara

Z pojęciem „przestępstwa” wiąże się również termin „sankcji”, które w potocznym rozumieniu uznawane są jako kary za popełnienie czynu zabronionego. Sankcje mogą być zarówno negatywne (kary), jak i pozytywne (nagrody), jednak w stosunku do popełnienia przestępstwa trudno jest mówić o nagradzaniu tego typu zachowań. Kara to sankcja mająca charakter rekompensaty za wyrządzenie krzywdy drugiej osobie. Każdy rodzaj kary ma wspólny element, a mianowicie są one określonymi reakcjami społecznymi na zachowanie danej jednostki i mają one charakter zazwyczaj negatywny.